آشنایی با بلفارواسپاسم: پلک زدن غیر عادی، اسپاسم چشم + علت و درمان

بلفارواسپاسم یا اسپاسم چشم، یک انقباض غیر ارادی ماهیچه است که منجر به پرش پلک و بسته شدن غیر ارادی آن‌ها می‌شود. کلمۀ بلفارواسپاسم از دو کلمۀ «بلفارال» به معنی پلک و «اسپاسم» به معنی انقباض غیر ارادی عضله ساخته شده است. پزشکان و متخصصان در این زمینه، بیماری بلفارواسپاسم را به دو دستۀ بلفارواسپاسم اولیه و بلفارواسپاسم ثانویه تقسیم می‌کنند. با ما تا انتهای مقاله آشنایی با بلفارواسپاسم: پلک زدن غیر عادی، اسپاسم چشم + علت و درمان همراه باشید.

ابتلا به بلفارواسپاسم ثانویه، به دلیل ابتلا به بیماری‌های زمینه‌ای دیگری است؛ اما ابتلا به بلفارواسپاسم اولیه ارتباطی با سایر بیماری‌ها ندارد. بیشتری افرادی که به اسپاسم چشم مبتلا می‌شوند، نوع دوم بلفارواسپاسم را تجربه می‌کنند که در بیشتر موارد با بهبود بیماری‌های دیگر، این بیماری نیز درمان می‌شود. شما عزیزان می‌توانید با خواندن این مقاله اطلاعات کافی در مورد بیماری بلفارواسپاسم، دلایل ابتلا و نحوۀ درمان آن را به دست آورید.

اسپاسم پلک چیست؟

اگر نمیدانید مشکلی نیست ما این سوال را مطرح کرده و به آن پاسخ میدهیم اسپاسم پلک چیست؟ همانطور که در ابتدا نیز اشاره کردیم، بلفارواسپاسم یک اختلال عصبی است که موجب حرکات غیر ارادی عضلانی می‌شود. با ابتلا به بیماری بلفارواسپاسم هنگام باز کردن (دیستونی) یا بستن پلک‌های خود دچار مشکل می‌شوید. خوشبختانه بیماری بلفارواسپاسم جزء بیماری‌های نادر محسوب می‌شود و تعداد کمی از افراد چنین موردی را تجریه می‌کنند. آمارها نشان می‌دهد، سالیانه حدود ۲۰۰۰ نفر در کل جهان به این بیماری مبتلا می‌شوند. این تعداد در مقایسه با میزان ابتلا به سایر بیماری‌ها، مقدار ناچیزی است.

ابتلا به بیماری بلفارواسپاسم تدریجی است. در ابتدا فقط بیشتر از گذشته پلک می‌زنید و پلک‌های شما در مقایسه با گذشته به یکدیگر نزدیک‌تر می‌شوند. با گذشت زمان و پیشرفت بیماری، پلک‌های خود را به سختی باز و بسته می‌کنید. همچنین در برخی موارد بلفارواسپاسم روی بینایی افراد تأثیرات نامطلوبی می‌گذارد. در واقع ابتلا به بلفارواسپاسم باعث نابینایی شما نمی‌شوند، اما به دلیل اینکه به صورت غیر عادی پلک می‌زنید یا به سختی پلک‌های خود را باز و بسته می‌کنید، در انجام فعالیت‌های روزمرۀ خود به مشکل خواهید خورد.

چه دلایلی باعث ابتلا به بیماری بلفارواسپاسم می‌ شود؟

احتمالا پس از آشنایی با این عارضه میخواهید بدانید که چه دلایلی باعث ابتلا به بیماری بلفارواسپاسم می‌ شود؟ محققان و پزشکان هنوز موفق به کشف علت بلفارواسپاسم نشده‌اند و همچنان در تلاش‌اند تا دلیل این موضوع را بفهمند. برخی از محققان معتقدند سابقۀ خانوادگی می‌تواند در ابتلا به بیماری بلفارواسپاسم تأثیر گذار باشد. آمارها نشان می‌دهد، ۲۰ تا ۳۰ درصد از افرادی که دچار بلفارواسپاسم شده‌اند، یکی از اعضای خانوادۀ آن‌ها نیز در گذشته این بیماری را پشت سر گذاشته است. سبک زندگی افراد نیز می‌تواند یکی از دلایل ابتلا به اسپاسم چشم باشد. اگر به اندازۀ کافی نخوابید یا برنامۀ خواب شما منظم نباشد یا بیشتر از حد معمول نوشیدنی‌های کافئین دار مانند قهوه مصرف کنید، ممکن است در آینده اسپاسم پلک را تجربه کنید.

همچنین انجام برخی از فعالیت‌های ورزشی سخت و دشوار می‌تواند یکی از دلایل ابتلا به بیماری بلفارواسپاسم باشد. اگر در گذشته بیماری‌های مربوط به چشم را پشت سر گذاشته باشید، ممکن است اسپاسم چشم را نیز تجربه کنید. همانطور که اشاره کردیم، در برخی از شرایط بیماری‌های دیگری زمینۀ ابتلا به بلفارواسپاسم را فراهم می‌کنند. یکی از این بیماری‌ها، بیماری پارکینسون است. پارکینسون یکی از بیماری‌های مربوط به اختلالات عصبی است که بر فعالیت‌ نورون‌هایی که مسئول تولید دوپامین هستند تأثیر می‌گذارد. همچنین مصرف برخی از داروها می‌تواند منجر به ابتلا به اسپاسم پلک شود. این داروها عبارتند از:

1. بنزودیازپین‌ که برای درمان اضطراب و بی‌خوابی تجویز می‌شود.
2. آنتی هیستامین‌ها که برای درمان آلرژی‌ها تجویز می‌شوند.
3. مصرف برخی از داروهای بیماری‌های اسکیزوفرنی و اختلال دو قطبی نیز می‌تواند یکی از دلایل ابتلا به بلفارواسپاسم باشد.
4. داروهای کاهش فشار خون نیز می‌تواند یکی از دلایل مربوطه باشد.

چه عواملی ابتلا به بلفارواسپاسم را تشدید می کند؟

و اما مهم ترین سوال که میتواند مطرح شود چه عواملی ابتلا به بلفارواسپاسم را تشدید می کند؟ تحقیقات نشان می‌دهد، زنان بیشتر از مردان در معرض ابتلا به اسپاسم چشم هستند. حدوداً در ازای ابتلای یک مرد به بلفارواسپاسم، سه زن از این بیماری رنج می‌برند. همچنین میانسال‌ها بیتشر از گروه‌های سنی دیگر به این بیماری دچار می‌شوند. سن بین ۵۰ تا ۷۰ سال، اوج ابتلا یه بلفارواسپاسم محسوب می‌شود. افرادی که سبک زندگی مدرنی دارند یا در شهرهای بزرگ زندگی می‌کند، بیشتر از افرادی که زندگی سنتی و روستایی را انتخاب کرده‌اند، در معرض این بیماری قرار می‌گیرند.

همچنین شغل‌هایی که استرس زیادی به همراه دارند یا شغل‌ها که با کامپیوتر و صفحه‌های نمایش درگیر است، یکی دیگر از عوامل ابتلا به بیماری بلفارواسپاسم محسوب می‌شود. شرایط روحی نامناسب می‌تواند زمینه‌های ابتلا به اسپاسم چشم را فراهم کند. افسردگی، اضطراب و استرس و وسواس‌های فکری می‌تواند بیماری بلفارواسپاسم را تشدید کند. گانگلیون‌ها توده‌هایی در اعماق مغز هستند که وظیفۀ کنترل حرکت را بر عهده دارند. برخی از محققان معتقدند که فعالیت‌های الکتریکی غیر طبیعی در گانگلیون‌ها (توده‌ای از سلول‌های عصبی مغز) می‌تواند یکی از دلایل ابتلا و تشدید بیماری بلفارواسپاسم باشد. 

علائم بلفارواسپاسم چیست؟

اگر به اطرافیان مشکوک هستید که آیا دچار این عارضه هستند یا خیر اما مطمعن نیستید بهتر است این سوال را از خود بپرسید، علائم بلفارواسپاسم چیست؟ برای پاسخ دادن به این سوال بهتر است با نشانه‌های بلفارواسپاسم آشنا باشید تا در صورت مشاهدۀ هر یک از نشانه‌ها، هرچه سریع‌تر برای درمان اقدام کنید. طبث گفتۀ پزشکان و محققان، در بیشتر موارد بلفارواسپاسم هر دو چشم را به خود درگیر می‌کند و در طول روز بیشتر از هر زمان دیگری احساس می‌شود. این به آن معنا است که در شب و هنگام خوابیدن خبری از نشانه‌های بلفارواسپاسم نیست. همچنین ممکن است در حین انجام فعالیت‌های روزمرۀ خود نشانه‌های اسپاسم چشم را احساس کنید. 

در مرحله‌های ابتدایی بلفارواسپاسم، پلک زدن شما در مقایسه با گذشته بیشتر می‌شود. این افزایش پلک زدن می‌تواند به دلیل محرک‌های بیرونی باشد. چراغ‌های روشن و قرار گرفتن در برابر نور مستقیم آفتاب، کم خوابیدن و خستگی بیش از حد، هوای طوفانی و آلوده و استرس و اضطراب از جمله محرک‌هایی است که باعث افزایش پلک زدن می‌شود. اگر انقباض عضلات از چشم‌های شما به سایر نقاط صورت سرایت کرد، بهتر است هرچه سریع‌تر برای شروع درمان اقدام کنید.

پزشکان چگونه بلفارواسپاسم را تشخیص می ‌دهند؟

اکثرا این سوال را میپرسند که پزشکان چگونه بلفارواسپاسم را تشخیص می ‌دهند؟ شاید با خود فکر کنید که آزمایش خاصی برای تشخیص بیماری بلفارواسپاسم طراحی شده است، اما برخلاف تصور اکثریت هیچ آزمایش و راه خاصی برای تشخیص این بیماری وجود ندارد. یکی از محققان اهل ژاپن در مقاله‌ای اعلام کرده است، بیش از ۶۰ درصد از افرادی که به اسپاسم پلک دچار شده‌اند، بیماری آن‌ها بعد از ۵ یا ۶ بار معاینۀ توسط یک پزشک حاذق تشخیص داده شده است. 

برای تشخیص بیماری بلفارواسپاسم علاوه بر معاینات فیزیکی، سابقۀ خانوادگی شما را نیز بررسی می‌کنند. چشم پزشک چشم‌ای شما را معاینه می‌کند و اگر نشانۀ خاصی از ابتلا به بلفارو اسپاسم پیدا نکرد، شما را به یک متخصص مغز و اعصاب ارجاع می‌دهند. متخصص مغز و اعصاب از شما می‌خواهد آزمایش‌های خاصی انجام دهید تا فعالیت‌های عضلانی و سرعت حرکت اطلاعات الکتریکی در مغز شما مورد بررسی قرار بگیرد.

درمان بلفارواسپاسم چیست؟

اکنون که به تمام اطلاعات لازمه دست یافته اید باید این مورد را نیز نادیده نگیرید درمان بلفارواسپاسم چیست؟ در چند سال اخیر، کمتر کسی از است که با بوتاکس آشنا نباشد. جالب است بدانید اولین استفاده از بوتاکس جنبۀ درمانی داشته است و بعدها برای فعالیت‌های زیبایی نیز آز آن استفاده شد.  یک چشم پزشم به نام دکتر آلن اسکات، برای اولین بار در سال ۱۹۸۹ میلادی بوتاکس را کشف کرد و از آن برای درمان بلفارو اسپاسم و استرابیسم (لوچی چشم) استفاده کرد. مدت‌ها بعد از بوتاکس برای کاهش چین و چروک‌های صورت نیز استفاده شد. بوتاکس تنها راه درمان بلفارو اسپاسم نیست. درمان‌های دیگری نیز وجود دارد، این درمان‌ها عبارتند از:

1. استفاده از داروهایی مانند بنزودیازپین‌ها و آنتی کولینرژیک‌ها کی دیگر از راه‌های درمان بیماری بلفارو اسپاسم محسوب می‌شود.
2. استفاده از لنزهای رنگی برای کاهش حساسیت به نورهای شدید، یکی دیگر از روش‌هایی است که برای درمان اسپاسم چشم به کار برده می‌شود.
3. کاهش استرس و استفاده از موبایل و لپتاپ نیز یکی دیگر از گزینه‌های درمان محسوب می‌شودو به طور کلی ایجاد تغییرات کوچک در سبک زندگی می‌تواند مؤثر باشد. برای مثال کاهش مصرف قهوه و تنظیم کردن برنامۀ خواب می‌تواند در جلوگیری از ابتلا به بلفارواسپاسم راه مفیدی باشد.
4. انجام جراحی میکتومی می‌تواند راه خوبی برای درمان اسپاسم پلک باشد.

تزریق بوتاکس راه کم خطری برای درمان بلفارواسپاسم است؛ اما بسیاری از افراد دوست ندارند تزریق‌های پی در پی انجام دهند تا تزریق بوتاکس نمی‌تواند اسپاسم پلک آن‌ها را درمان کند. در چنین شرایطی پزشکان انجام جراحی میکتومی را انجام می‌دهند. در طی این جراحی، قسمت‌هایی از چشم که مسئولیت باز و بسته کردن پلک را بر عهده دارند، برداشته می‌شوند. همچنین اگر تزریق بوتاکس جواب ندهد، انجام جراحی میکتومی بیماری بلفارواسپاسم را درمان می‌کند. فقط باید به این نکته توجه داشت عوارض ناشی از تزریق بوتاکس قابل درمان است اما به سختی می‌توان عوارض ناشی از انجام جراحی میکتومی را درمان کرد.

سخن پایانی

چشم‌ها اهمیت زیادی در زندگی ما دارند و بدون آن‌ها نمی‌توانیم به راحتی گذشته به زندگی خود ادامه دهیم. آشنا شدن با بیماری‌های گوناگون مرتبط به چشم می‌تواند ما در نگهداری از چشم‌ها یاری کند. در این مقاله با بیماری بلفارو اسپاسم، یکی از بیماری‌های نادر مربوط به چشم، آشنا شدیم. همچنین در مورد نشانه‌های این بیماری، علت ابتلا به آن و نحوۀ درمان و چگونگی جلوگیری از اسپاسم چشم صحبت کردیم. در واقع در این مقاله هر چیزی که لازم است در مورد این بیماری بدانید گفته شده است. امیدواریم با نوشتن این مقاله توانسته باشیم شما را در مراقبت از چشم‌های زیبایتان یاری کرده باشیم.

سوالات متداول بلفارواسپاسم

در مقاله هر چه که لازم است در مورد بیماری بلفارواسپاسم بدانید، گفته شده است اما ممکن است پاسخ برخی از سوال‌ها را نتوانید پیدا کنید. در ادامه به چند سوال پر تکرار در مورد بیماری بلفارواسپاسم پاسخ می‌دهیم.