آشنایی با علائم التهاب پلک چشم (بلفاریت) و روش های درمان آن

چشم عضو حساسی از بدن است که با کوچک‌ترین آلودگی می‌تواند متورم شوند و عفونت کند. یکی از مشکلاتی که ممکن است برای چشم رخ بدهد، بلفاریت یا التهاب پلک چشم است. بلفاریت از شایع‌ترین اختلالات چشمی است و با روش‌های مختلفی می‌توان آن را درمان کرد. ما در مقاله آشنایی با علائم التهاب پلک چشم (بلفاریت) و روش های درمان آن قصد داریم این مشکل را بررسی کنیم و روش‌های درمان آن را توضیح دهیم. با ادامه این مطلب همراه ما باشید.

بلفاریت چیست؟

قبل از اینکه به آشنایی با علائم التهاب پلک چشم آشنا شویم باید ابتدا بپرسیم که بلفاریت چیست؟ بلفاریت یا التهاب پلک چشم اصطلاحی پزشکی برای پلک‌های تحریک شده و متورم است. این مشکل بسیار رایج است و به دلایل مختلفی رخ می‌دهد. معمولاً این مشکل در لبه پلک‌ها ایجاد می‌شود و علت آن هم تحریک پوست به دلیل عفونت و آلودگی با باکتری است. در نتیجه، پلک‌های شما ممکن است قرمز، متورم و پوسته پوسته شوند.

بلفاریت معمولاً هر دو چشم را درگیر می‌کند. در برخی موارد فقط یک چشم را تحت تأثیر قرار می‌دهد اما این مورد نادر است. هنگامی که بلفاریت رخ می‌دهد، ممکن است به یک عفونت ثانویه هم مبتلا شوید و مشکل تنها روی پلک‌ها نباشد. اگرچه این مشکل ناراحت‌کننده و اذیت کننده است، اما در اکثر موارد مسری نیستند و باعث نابینایی نمی‌شوند.

بلفاریت چقدر شایع است؟

التهاب پلک چشم یا بلفاریت چقدر شایع است؟ فرقی ندارد فرد بزرگسال باشد یا کودک، این مشکل در هر دو گروه سنی به یک اندازه شایع است. با این حال، تفاوت‌هایی در اشکال مختلف بلفاریت وجود دارد. به عنوان مثال، بلفاریت استافیلوکوک، عمدتاً زنان (۸۰٪ موارد) را تحت تأثیر قرار می‌دهد. نتایج یک نظرسنجی انجام شده میان چشم‌پزشکان و اپتومتریست‌ها نشان می‌دهد که تقریباً نیمی از بیمارانی که به آن‌ها مراجعه می‌کنند علائم بلفاریت دارند؛ بنابراین خوب است بدانید که این مشکل بسیار شایع است و علائم آن بسیار قابل‌کنترل هستند.

آیا التهاب پلک چشم انواع مختلفی دارد؟

بلفاریت با توجه به محل تورم روی پلک دسته‌بندی می‌شود و پاسخ آیا التهاب پلک چشم انواع مختلفی دارد؟ مثبت است و دو نوع دارد:

1. بلفاریت قدامی: زمانی رخ می‌دهد که قسمت بیرونی و جلوی پلک، جایی که مژه‌ها رشد می‌کنند، قرمز و متورم باشد.
2. بلفاریت خلفی: شاید نوع رایج‌تر آن، زمانی اتفاق می‌افتد که غدد چربی (میبومین) در قسمت مرطوب و زیرین پلک ایجاد می‌شوند.

علائم بلفاریت چیست؟

وقتی فردی دچار التهاب پلک چشم می‌شود ممکن است در پلک خود احساس خارش کند. اگر میپرسید که علائم بلفاریت چیست؟ با ما همراه باشید. پلک متورم و قرمز و پوسته پوسته می‌شود. به دلیل ترشحات چربی ممکن است پلک‌های فرد به هم بچسبند و سخت باز شوند. ممکن است وقتی فرد از خواب بیدار می‌شود پوسته‌ای روی پلک وی ایجاد شده باشد که با شست و شو از بین می‌رود. ترشحات چشم معمولاً شفاف یا سفید هستند اما در این حالت ممکن است تغییر رنگ دهند و به رنگ زرد یا سبز کمرنگ باشند. گاهی پوسته‌های پلک وارد چشم می‌شوند و همان حسی را ایجاد می‌کنند که گاهی فکر می‌کنید چیزی درون چشم شما رفته است و در زمان پلک زدن شما را اذیت می‌کند.

التهاب بلفاریت علائم دیگری هم دارد:

1. احساس سوزش در ناحیه پلک.
2. پلک زدن بیش از حد.
3. تاری دید.
4. پوسته پوسته شدن مژه‌ها و گوشه پلک‌ها.
5. خشکی چشم.
6. چسبیدن پلک‌ها به هم
7. پلک‌های چرب.
8. فتوفوبیا (حساسیت به نور).
9. پلک قرمز و متورم.
10. چشم‌های قرمز و تحریک شده.

چه چیزی باعث بلفاریت می‌شود؟

و مهم ترین نکته این است که چه چیزی باعث بلفاریت می‌شود؟ دقیقاً نمی‌توان گفت که چه چیزی باعث التهاب پلک چشم می‌شود. به ندرت هم یک دلیل باعث بروز این مشکل می‌شود و معمولاً چند مشکل در کنار هم باعث بروز این التهاب می‌شوند. پزشکان احتمال می‌دهند که عامل اصلی بروز این مشکل باکتری‌ها و شرایطی هستند که ممکن است التهاب ایجاد کنند. در ادامه دلایل بروز بلفاریت را با توجه به محل ایجاد شدن آن دسته‌بندی می‌کنیم.

بلفاریت قدامی

مورد بعد این است که بلفاریت قدامی چیست؟

1. آکنه روزاسه: روزاسه باعث التهاب پوست صورت از جمله پلک‌ها می‌شود.
2. آلرژی: آلرژی به محلول لنزهای تماسی، قطره‌های چشمی یا آرایش می‌تواند باعث تحریک پلک شود.
3. شوره سر (درماتیت سبورئیک): پوسته پوسته شدن شوره سر می‌تواند پلک‌ها را تحریک کرده و باعث التهاب شود.
4. خشکی چشم: مجاری اشک خشک می‌تواند مقاومت باکتریایی چشم را تغییر دهد و در نتیجه عفونت ایجاد کند.
5. شپش یا کنه در مژه‌ها (دمودیکوزیس): گاهی فولیکول‌ها و غدد مژه با کنه یا شپش دمودکس مسدود می‌شوند. نتایج یک مطالعه نشان داده است که ۳۰ درصد از بیماران بلفاریت مزمن، کنه دمودکس داشتند.

بلفاریت خلفی

اختلال عملکرد غده میبومین (MGD): در این حالت منافذ غدد تولید کننده چربی در پلک شما مسدود می‌شوند و در نتیجه چشمان شما خشک می‌شوند و همین امر می‌تواند منجر به التهاب و عفونت شود. این نوع بلفاریت بسیار رایج است و معمولاً قابل‌پیشگیری نیست. التهاب پلک چشم یا بلفاریت خلفی نیز ممکن است در اثر بیماری‌های پوستی مانند روزاسه یا شوره سر ایجاد شود.

روش‌های تشخیص بلفاریت

احتمالا برایتان سوال باشد که روش‌های تشخیص بلفاریت چیست؟ از آنجایی که این مشکل می‌تواند به دلایل مختلفی رخ بدهد و در اکثر موارد هم دلیل مشخص و اصلی آن را نمی‌توان پیدا کرد، کار تشخیص کمی دشوار می‌شود. هیچ آزمایشی برای این بیماری وجود ندارد. با این حال، پزشک شما می‌تواند با در نظر گرفتن موارد زیر نوع بیماری را تشخیص دهد. در ادامه این موارد را توضیح می‌دهیم.

1. سوابق پزشکی بیمار: پزشک باید در مورد علائم و سایر شرایط سلامتی بیمار سوال بپرسد.
2. معاینه پلک: ظاهر پلک‌ها و شدت قرمزی، ترشح و تورم باید بررسی شود زیرا این موارد می‌توانند به تعیین نوع و شدت بیماری کمک کنند.
3. نمونه‌برداری: با یک سواب از ترشح پلک نمونه‌برداری می‌شود. سپس به آزمایشگاه فرستاده می‌شود تا محتویات آن بررسی شود، از جمله اینکه چه نوع باکتری و به چه میزان وجود دارد.
4. تست اشک نمونه‌ای از اشک گرفته می‌شود. این نمونه می‌تواند تعیین کند که آیا خشکی چشم یکی از عوامل موثر در بروز این مشکل است یا خیر.
5. معاینه مژه: با ارزیابی مژه‌ها در زیر میکروسکوپ می‌توان تشخیص داد که کنه‌ای وجود دارد یا خیر.
6. بیوپسی پلک: به ندرت، به دلیل تورم شدید بیوپسی انجام می‌شود. بیوپسی به دلیل تشخیص سرطان پوست یا سایر سلول‌های غیرطبیعی انجام می‌شود. نوع بیوپسی با توجه به موقعیت ناحیه مورد آزمایش تعیین می‌شود. پرستار یا متخصص، پلک را با بی‌حسی موضعی بی‌حس می‌کند. سپس از بیوپسی سوزنی برای نمونه‌برداری از سلول‌ها (برای بررسی زیر میکروسکوپ) استفاده می‌شود. ممکن است پس از انجام این کار مقداری کبودی را تجربه کنید، اما معمولاً زخم کمی ایجاد می‌شود. در اکثر موارد پس از انجام این کار هیچ مشکلی پیش نمی‌آید.

آیا می‌توان بلفاریت را در خانه درمان کرد؟

سوال بعدی که در مورد التهاب پلک چشم به وجود می ایئد این است که آیا می‌توان بلفاریت را در خانه درمان کرد؟ در برخی شرایط می‌توان با خود مراقبتی در خانه علائم را تسکین بخشید. اگر فکر می‌کنید به این مشکل دچار شده‌اید، موارد زیر را رعایت کنید:

1. چشمان خود را تا زمان بهبودی آرایش نکنید: برای کاهش سوزش و خارش تا زمانی که عفونت برطرف نشد، از مواد آرایشی روی چشمان خود استفاده نکنید.
2. از کمپرس گرم استفاده کنید: پارچه‌ای تمیز و نرم را بردارید. سپس آن را با آب گرم خیس کنید. آب اضافی را بگیرید. سپس آن را روی پلک خود قرار دهید. در صورت لزوم این کار را تکرار کنید تا پارچه سرد نشود. این گونه پوست شما مرطوب می‌شود و بهتر می‌توانید پوسته ایجاد شده روی چشم را پاک کنید و چشمان خود را باز کنید.
3. تمیز کردن پلک‌ها: از یک پارچه تمیز و نرم برای شستن پلک‌ها استفاده کنید. حتماً از پارچه‌های جداگانه برای چشمان استفاده کنید؛ زیرا نباید باکتری‌های یک چشم را به چشم دیگر منتقل کنید. می‌توانید شامپو بچه را با آب مخلوط کنید. سپس پارچه را روی انگشت اشاره خود بگذارید و درون محلول قرار دهید. حال چشمان خود را تمیز کنید. انگشت خود را در جهت افقی حرکت دهید. چشمان را به آرامی و با حوصله تمیز کنید. سپس با یک دستمال مرطوب و گرم دیگر چشمان را بشویید. برای هر دو چشم این کار را انجام دهید. اگر پس از چند روز تغییری در ورم و عفونت مشاهده نکردید و چشمان شما بهتر نشد، وقت آن رسیده است که به پزشک مراجعه کنید.

عوارض بلفاریت چیست؟

با رعایت بهداشت می‌توانید این مشکل را درمان و کنترل کنید. اما عوارض بلفاریت چیست؟ در صورت عدم درمان این مشکل ممکن است دچار بیمارهای چشمی جدی‌تر همچون مشکلات قرنیه شوید. عوارض دیگر شامل موارد زیر می‌شوند:

1. برآمدگی پلک: به تورم کوچک و بدون درد پلک شالازیون گفته می‌شود.
2. زخم قرنیه یا کراتیتوس: زخم روی قرنیه می‌تواند ناشی از عفونت طولانی مدت یا تورم پلک باشد.
3. مشکلات مربوط به مژه: مژه‌ها ممکن است در نتیجه بلفاریت مزمن بریزند، در جهت‌های عجیب رشد کنند یا روشن شوند.
4. قرمزی چشم: برخی از انواع بلفاریت ممکن است به چشم سرایت کنند و باعث قرمزی چشم شوند.
5. گل مژه: گل مژه یک برآمدگی قرمز و دردناک است که نزدیک مژه نمایان می‌شود.
6. مشکلات مربوط به اشک: ممکن است پوسته‌ها و عفونت ایجاد شده روی سوراخ اشک را بپوشاند. در نتیجه چشمان خشک و قرمز شوند.

روش‌های پیشگیری از التهاب پلک چشم

در برخی موارد نمی‌توان از بروز بلفاریت پیشگیری کرد. اما این عارضه در بعضی حالت ها قابل پیشگیری است اما روش‌های پیشگیری از التهاب پلک چشم از چه قرار است؟ برخی از عوامل خطر برای بلفاریت، مانند برخی بیماری‌های پوستی، خارج از کنترل شما هستند؛ اما برای به حداقل رساندن علائم بلفاریت می‌توانید موارد زیر را در نظر داشته باشید:

1. دست‌ها و صورت را تمیز نگه دارید.
2. برای خاراندن چشمان از دستمالی تمیز استفاده کنید.
3. قبل از خواب تمام آرایش چشم را پاک کنید.
4. برای پاک کردن اشک از دستمالی تمیز استفاده کنید.
5. به جای لنز از عینک استفاده کنید.
6. لوازم آرایش چشم را همیشه تمیز نگه دارید. در صورت آلوده و منقضی شدن آنان را دور بیندازید و لوازم آرایشی جدید خریداری کنید. باکتری‌های چشم به راحتی روی لوازم آرایشی چشم می‌نشینند و در درون ظرف رشد می‌کنند. برای همین هم در صورت عدم توجه به این موارد ممکن است چشمان شما به راحتی عفونی شوند.

سخن نهایی

در این مقاله به بررسی بیماری بلفاریت یا التهاب پلک چشم پرداختیم. علائم آن و روش‌های درمان این مشکل را بررسی کردیم. مهم‌ترین نکته این است که همیشه بهداشت را رعایت کنید و دستان و لوازم کثیف و آلوده را به چشمان خود نزنید. در صورت ابتلا به این مشکل هم بهتر است هر چه سریع‌تر به پزشک مراجعه کنید تا مشکل بدتر نشود. البته در برخی شرایط می‌توانید خودتان مشکل را در خانه رفع کنید؛ اما بهتر است به پزشک مراجعه کنید. نظر شما در این باره چیست؟ آیا تا کنون به این مشکل مبتلا شده‌اید؟ لطفاً نظرات و پیشنهادات خود را در بخش دیدگاه با ما در میان بگذارید.

منبع: webmd